चीनतर्फ बढ्दै नेपाली वस्तुको निर्यात : नयाँ मोड र पछिल्लो परिदृश्य

चीनतर्फ बढ्दै नेपाली वस्तुको निर्यात बढ्दैछ । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयका अनुसार चीनतर्फको निर्यात अघिल्लो वर्ष ४६.६ प्रतिशतले बढेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १.६ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब ६३ करोड कायम भएको छ ।

‘चीनतर्फ मुख्यतया ऊनी गलैचा, हस्तकलाका समानहरू, गृहकार्य पोसाकलगायतका वस्तुहरूको निर्यात बढेको छ’ हालै अद्यावधिक गरिएको वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी न्यूनीकरणसम्बन्धी राष्ट्रिय कार्ययोजनामा देख्न सकिन्छ ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले २०७९/८० देखि २०८४/८५ सम्मको वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी न्यूनीकरणसम्बन्धी राष्ट्रिय कार्ययोजना अद्यावधिक गरेको हो ।

यो पनि पढ्नुहोस

वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी न्यूनीकरणसम्बन्धी राष्ट्रिय कार्ययोजना अद्यावधिक

मन्त्रालयका अनुसार यो प्रथम पटकको अद्यावधिक हो । जसमा नेपालको आयात/निर्यातको विवरण समावेश छ ।

प्रस्तुत विवरणअनुसार आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा नेपालमा वस्तुको आयात १,२४५ अर्ब रहेकोमा सोको पाँच वर्षमा वृद्धि भई आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा १,९२० अर्ब र वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी १,७२० अर्ब पुगेको थियो ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कूल वस्तु निर्यात ८१.८ प्रतिशतले वृद्धि भई २७७ अर्ब ३ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो निर्यात ३.० प्रतिशतले घटेको थियो । कूल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कूल वस्तु निर्यातको अनुपात अघिल्लो वर्ष २.७प्रतिशत रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ४.५ प्रतिशत रहेको मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको छ ।

कूल वस्तु निर्यातमध्ये भारततर्फको निर्यात अघिल्लो वर्ष ३.३ प्रतिशतले घटेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ११७.८ प्रतिशतले वृद्धि भई २२४ अर्ब ६८ करोड पुगेको छ ।

वस्तुगत आधारमा भारततर्फ मुख्यतया सोयाविन तेल, पोलिस्टरको धागो, जुटका सामान, चिया लगायतका वस्तुहरूको निर्यातमा वृद्धि भएको छ ।

अन्य मुलुकतर्फको निर्यात अघिल्लो वर्ष ४.३ प्रतिशतले कमी आएकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ६.७ प्रतिशतले वृद्धि भई ४९ अर्ब ७१ करोड कायम भएको छ । अन्य मुलुकतर्फ मुख्यतया पश्मिना, संगीत वाद्ययन्त्रहरू वा तिनका पाट्र्स तथा एक्सेसरिज, चाउचाउ, नेपाली कागज, चियालगायतका वस्तुहरूको निर्यात बढेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कूल वस्तु आयात १३.३ प्रतिशतले वृद्धि भई १८०४ अर्ब १२ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आयात १.२ प्रतिशतले घटेको थियो ।

कूल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कूल वस्तु आयातको अनुपात अघिल्लो वर्ष २७.९ प्रतिशत रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा २९.५ प्रतिशत रहेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा भारतबाट भएको वस्तु आयात ७५ प्रतिशतले वृद्धि भई १०७१ अर्ब २० करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आयात ३० प्रतिशतले घटेको थियो ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा भारतबाट सवारी साधन तथा स्पेयर पार्टस्, स्पोन्ज आइरन, अन्य मेसिनरी तथा पार्टस्, धान तथा चामल, औषधीलगायतका वस्तुको आयात बढेको छ ।

चीनबाट भएको वस्तु आयात अघिल्लो वर्ष ३४.२ प्रतिशतले बढेकामा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १४.२ प्रतिशतले वृद्धि भई ३४१ अर्ब १० करोड पुगेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा चीनबाट टेलिकम उपकरण तथा पार्टस्, गृहकार्य कपडा, लत्ताकपडा, विद्युतीय उपकरण, कम्प्यूटर तथा पार्टस्लगायतका वस्तुहरूको आयात बढेको छ ।

अन्य मुलुकबाट भएको वस्तु आयात अघिल्लो वर्ष १७६ प्रतिशतले घटेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ३१.७ प्रतिशतले वृद्धि भई ३९१ अर्ब ८२ करोड पुगेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ अन्य मुलुकबाट कच्चा सोयाबिन तेल, खाने तेल, तेलहन, अन्य मेसिनरी तथा पाट्र्स, यातायात उपकरण तथा पार्टपुर्जालगायतका वस्तुहरूको आयात बढेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कूल वस्तु वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी ६० प्रतिशतले वृद्धि भई १५२७ अर्ब ९ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी १० प्रतिशतले घटेको थियो । अघिल्लो वर्ष कूल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कूल वाणिज्य कारोबार घाटाको अनुपात २५.२ प्रतिशत रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा २५.० प्रतिशत रहेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कूल वस्तु वाणिज्य कारोबार घाटामध्ये भारतसँगको वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी ५.३ प्रतिशतले कमी आई ८४६ अर्ब ५१ करोड, चीनसँगको वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी १४.३ प्रतिशतले वृद्धि भई रु.३३८ अर्ब ४७ करोड र अन्य मुलुकसँगको वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी ३६.३ प्रतिशतले वृद्धि भई ३४२ अर्ब १० करोड पुगेको छ ।

कूल वस्तु वाणिज्य कारोबार अघिल्लो वर्ष १.३ प्रतिशतले घटेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १९.२ प्रतिशतले वृद्धि भई २०८१ अर्ब १५ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष कूल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कूल व्यापारको अनुपात ३०.६ प्रतिशत रहेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ३४.१ प्रतिशत रहेको छ ।

कूल व्यापारमा भारतसँगको वाणिज्य कारोबार अघिल्लो वर्ष ३.१ प्रतिशतले घटेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १७८ प्रतिशले वृद्धि भई १२९५ अर्ब ८८ करोड पुगेको छ ।

चीनसँगको कूल वाणिज्य कारोबार अघिल्लो वर्ष ३४.२ प्रतिशतले बढेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १४.१ प्रतिशतले वृद्धि भई ३४३ अर्ब ७३ करोड पुगेको छ ।

त्यसैगरी, अन्य मुलुकसँगको कूल वाणिज्य कारोबार अघिल्लो वर्ष १६.० प्रतिशतले घटेकोमा आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा २८.३ प्रतिशतले वृद्धि भई ४४१ अर्ब ५४ करोड पुगेको छ । आ.व. २०८१/८२ मा कूल गार्हस्थ्य उत्पादनको अनुपातमा वस्तुको आयात ३९.६ प्रतिशत, निर्यात ४.१ प्रतिशत र वाणिज्य कारोबार वित्तीय नोक्सानी ३५.५ प्रतिशत रहेको छ ।